Tedavi Detay

Pedodonti (Çocuk Diş Hekimliği)

Pedodonti Nedir?

Pedodonti (Çocuk Diş Hekimliği) daimi dişler tamamlanıncaya kadar geçen zaman aralığındaki  çocuk hastaların süt ve daimi genç dişlerine ilişkin tedavilerini kapsar. Genel olarak bu yaş aralığı 0 yaş ile 14 yaş arası olarak kabul edilir.

Pedodonti Kapsamında Hangi Tedaviler Yapılmaktadır?

Pedodonti uzmanlık alanında yetişkinlere uygulanan tedavilerin benzerleri uygulanabilmektedir. Bu kapsamda diş dolgusu, kanal tedavisi, yarım kanal tedavisi (amputasyon), kuafaj, flor uygulamaları, fissür örtücü uygulamalar ve yer tutucu işlemleri gibi tedaviler gerçekleştirilmektedir.

Diş dolgusu; dişin çürük ve zayıflamış kısımlarının dişten uzaklaştırılmasından sonra dişe dolgu maddesi eklenmesidir. Böylece eksik yapıdaki dişler daimi dişler çıkana kadar tekrar kullanılabilir hale gelmektedir.

Amputasyon (yarım kanal); diş çürüğünün çok ilerlediği durumlarda çürük doku ve bundan etkilenen sinir ve damarların uzaklaştırılıp dişin kök pulpasının sağlıklı bir şekilde kalmasını amaçlayan tedavi şeklidir.

Kanal tedavisi; diş kaybını önlemek amacıyla, dişin kök kanalları içindeki iltihaplı dokunun uzaklaştırılarak kanalların ilaçla doldurulmasıdır.

Kuafaj; dişin çürük ve zayıflamış kısımlarının uzaklaştırılmasının ardından, kalan diş dokusunun yani dişin sinirine yakınlığına göre çürük temizlendikten sonra dişe özel bir dolgu maddesi yerleştirilmesidir.

Fluorid uygulamaları; dişlerin çürümesini önleyen, dişlerin yapısını kuvvetlendiren bir element olan fluorid maddesinin diş yüzeyine sürülerek diş çürümesinin önlenmesidir.

Fissür örtücü (diş aşısı) uygulamaları; dişlerin üst yapısındaki girinti ve çıkıntılar yemek sonrası tam temizlenemediğinde çürük oluşumuna yol açar. Bunu engellemek için özel akıcı bir dolgu malzemesi olan fissür örtücü kullanılır.

Yer tutucu uygulamaları; zamanından önce yaşanan süt dişi kayıplarında, alttan gelen daimi dişin yerini korumak için yer tutucu kullanılır. Yer tutucular, komşu dişlerin çekim boşluğuna hareket etmelerini önleyerek sabit kalmalarını sağlar. Böylece daimi dişlerde çapraşıklık meydana gelmesi engellenir.

Çocuğumun Diş Tedavisini Neden Bir Pedodontiste Yaptırmalıyım?

Çocuklardaki muayene olma korkusu tedavilerin gerçekleştirilmesindeki en önemli engeldir. Pedodonti uzmanları lisans eğitimleri sonrasında uzmanlık eğitimlerini çocuk diş hekimliği ana bilim dalında tamamlar.

Çocuklara uygun psikolojik yaklaşımlarla tedaviye başlayarak önce çocuğun sevgi ve güvenini kazanmayı hedefler. Böylece çocukların sorunsuz bir şekilde diş tedavilerini gerçekleştirmeyi başarırlar.

Süt Dişler Ne Zaman Çıkmaya Başlar?

Bebeklerde ilk diş yaklaşık altıncı ayda sürmeye başlar. Bununla birlikte diş sürmesinde çoğu zaman gecikmeler veya erken diş sürmesi gözlenebilir. Dişlerin geç sürmesi genellikle genetik yatkınlıkla ilişkilidir. Ancak diş sürmesini geciktiren sistemik hastalıklar da gözardı edilmemelidir. Bu hastalıklar, büyüme ve gelişimi genel olarak engelleyen tiroit, paratiroit ve büyüme hormonu eksiklikleridir. Çocuklar üç yaşına yaklaştıklarında alt ve üst çenede toplam 20 adet diş olmaktadır.

Çocuklarda Diş Sürerken Görülen Belirtiler Nelerdir?

Süt dişlerinin sürmesi esnasında bebeklerde genel ve bölgesel olarak birtakım değişiklikler gözlenir. Bunlar iştahsızlık, kilo kaybı, diyare, huzursuzluk, salya akışında artış, diş eti bölgesinde kaşınma ve kızarıklıktır.

Bu bulguların giderilmesine yönelik bir tedavi yöntemi yoktur. Bununla birlikte, bebeğin rahatça beslenebilmesi ve ağrısının giderilmesi amacıyla diş jeli haricen kullanılabilir. Kaşıntıyı gidermek için doktor tavsiyesi çerçevesinde bazı ağrı kesici ilaçlar da kullanılabilir. Ayrıca diş çıkarma döneminde çocuğa soğuk yiyecek ve içecekler verilebilir.

Diş Hekimini İlk Ziyaret Ne Zaman Olmalıdır?

Çocuklar, diş hekimine ilk diş sürmesinden sonra kontrol amaçlı götürülmelidir. Bundan sonra her altı ayda bir kontrol amacıyla diş hekimi ziyareti tekrar edilmelidir. Çocuğun diş hekimi tarafından yapılan klinik muayenesi iki aşamalıdır:

Birinci aşama ağız dışından muayenedir. Baş-yüz muayenesinde bu bölgenin boyut, şekil ve oranları gözlenir. Herhangi bir şişlik, asimetri, altı yaşından büyük çocuklarda alt çene geriliği veya alt çene ileriliği incelenir. Şişliğin palpasyon ve inspeksiyonu, yumuşaklığının tespiti ve lenf muayenesi yapılmalıdır. Bundan sonra da alt çene eklemi muayenesine geçilir. Ağrı ve sesler değerlendirilir. Göz burun ve sinüs muayenesinde çocukta varsa egzoftalmi, mavi sklera, göz kapağı düşüklüğü ve burunda tıkanıklık değerlendirilmelidir.

İkinci aşama ağız içi muayenesidir. Bu muayene ağız açık iken dişlerin ve yumuşak dokuların incelenmesi ile dişler kapanış durumunda iken yapılan gözlemleri kapsar. Muayeneye dudakların iç ve dıştan incelenmesi ile başlanır. Daha sonra bukkal mukoza, frenulumlar, sert damak, farinks, dilaltı, bölge ve dil incelenir. Renk değişikliği, akut ve kronik akarca (fistül) ya da şişlik olup olmadığına bakılır.

Süt Diş Ağızda İken Kalıcı Diş Sürmüşse Ne Yapılmalıdır?

Süt dişler mevcut iken kalıcı dişlerin sürmesi en sık alt ön dişlerde görülür. Dişin anormal sürmesine ektopikeruspiyon denilir. Ektopik sürme genellikle beş ila sekiz yaşları arasında görülür. Yedi yaşındaki bir çocukta kayıp süt kaninler veya sürmemiş kalıcı azı dişleri varsa eruspisyondan şüphelenilir.

Kalıcı kesici ve köpek diş ektopik sürmeye yatkındır. Bu durum süt kesicilerin erken kök erimesine neden olabilir. İkinci süt azıların arka köklerinin erken erimesi de ektopik sürmede bir başka örnektir.

Alt ön dişlerde ektopik sürme süt kesiciler düşünce veya çekilince kendiliğinden düzelir. Ektopik dişler için dişlerin arasına yerleştirilmiş basit tellerden ortodontik apareylere kadar birçok tedavi seçeneği mevcuttur. Dişlerin uygun yerlerden sürmeleri için dişlere yer değiştirme kuvvetleri uygulanır.

Dişleri Fırçalama Ne Zaman Başlamalıdır?

Bebeklik döneminde başlayan diş bakımı hayat boyunca gerekli olacak koruyucu eğitimin ve diş bakımının oluşturulmasındaki ilk basamakları oluşturur. Diş çürüğüne neden olan mikro organizmaların genellikle anneden çocuğa dokuz ila otuzaltı aylık bir dönemde geçtiği düşünülmektedir. Bu yüzden çocuğun diş sağlığı ile annenin diş sağlığı çok yakından ilgilidir. Bebeklerde ağız bakımına ilk diş sürmesiyle birlikte başlamalıdır.

Ağız ve diş temizliği anne tarafından temiz bir parça bez aracılığı ile yapılmalıdır. Çocuklarda diş fırçası bir yaşından itibaren kullanılabilir. Çocuğun ağız çalkalama işlemi yapamayacağı göz önünde bulundurularak diş fırçalama işlemi diş macunu olmaksızın veya düşük flor içerikli çocuk macunları kullanılarak yapılabilir. Çocuğun etkin bir diş temizleme işlemi gerçekleştiremeyeceği düşünülürse, diş fırçası mutlaka ebeveynler tarafından kullanılmalıdır. Diş fırçalama işlemini takiben mutlaka dil yüzeyi de fırçalanmalıdır.

İlk muayenede bebeğin tıbbi ve dişsel öyküsü dinlenir. Ağız içi muayene hastanın ilk ziyaretinde yapılır ve hastanın diş çürüğüne yatkınlığı değerlendirilir. Gelişim, flor ihtiyacı, normal beslenme dışındaki alışkınlıklar (biberon, emzik vb.) travmadan korunma; ağız hijyeni ve yeme alışkanlıklarından dişler üzerinde etkilerine göre hasta yönlendirilir. Pedodontiste veya diş hekimine ilk ziyaret hayat boyunca bebek için yararlı olabilecek bilgilerin edinilmesi açısından önemlidir.

Süt Dişlerde Çürüme Görülür Mü?

Süt dişler daimi dişler gibi ağız bakımının eksikliğine göre çürüyebilir.

Çocuklarda Diş Hastalıklarına Yol Açan Etkenler Nelerdir?

Çocuklarda yetersiz diş temizliği, diş gıcırdatma, parmak emme ve emzik kullanma alışkanlıkları ağız ve diş sağlığında bozukluklarına yol açmaktadır.

Biberon Çürüğü Nedir?

Bebeklerin gece yatmadan önce ya da uyku sırasında anne sütü emmesi ya da hayvan kaynaklı süt içmesi durumunda ağız içinde süt birikmektedir. Söz konusu süt, ağızda bakterilerin hızla çoğalmasına yol açar.  Bakteriler ürettiği asit nedeniyle minenin çözülmesine yol açar. Bunu engellemek için süt tüketimi sonrası çocuğun diş temizliği yapılmalı, yapılamadığı takdirde ise bebeğe su içirilmelidir.

Süt Dişlerdeki Çürükler Tedavi Edilebilir Mi?

Süt dişlerin çürümesi halinde kalıcı dişlerde uygulandığı gibi tedavi edilebilir. Aksi takdirde diş çapraşıklığı, çene gelişiminde bozukluk ve genel sağlık problemleri ile karşılaşılmaktadır.

Çocuklarda Diş Çürümesinde Alınacak Önlemler Nelerdir?

Diş çürüğünden korunmak amacıyla yapılacak ilk işlem iyi bir ağız hijyenine sahip olunmasıdır. Bu amaçla dişler günde en az üç kez, ikişer dakika süreyle fırçalanmalıdır. Diş fırçasına yardımcı olarak diş ipi ve ağız gargaraları sadece diş hekimi tavsiyesine göre beş yaşından sonra kullanabilir. Diş çürüğünden korunmada etkinliği kanıtlanmış yöntemlerden birisi de flor uygulamalıdır.